Articulatiestoornissen

Articulatiestoornissen komen zowel bij kinderen als bij volwassenen voor. Het gaat hier over het consistent foutief produceren van spraakklanken. Klanken worden vervangen, weggelaten of vervormd.

Jonge kinderen leren stap voor stap alle klanken en het is dus normaal dat een kind op een bepaalde leeftijd nog spraakproblemen ondervindt. Een kind heeft pas een articulatiestoornis als het achterop blijft in zijn spraakontwikkeling in vergelijking met leeftijdsgenootjes.

We maken een onderscheid tussen fonetische en fonologische articulatiestoornissen:

  •  Fonetische articulatiestoornissen
    Bij een fonetische articulatiestoornis kan men de klank wel vormen maar wordt deze nog weggelaten omdat de klank technisch te moeilijk is of wordt de klank vervormd. Vaak voorkomende fonetische articulatiestoornissen zijn:

    • Sigmatisme: problemen met de /s/ en de /z/ (ook ‘lispelen’ of ‘slissen’ genoemd)
    • Rhotasisme: problemen met de /r/
    • Multiple interdentaliteit: verschillende klanken worden uitgesproken met de tong tussen de tanden (bij de /s/, /z/, /n/, /d/, /t/, /l/ en/of /r/)
  • Fonologische articulatiestoornissen
    Bij sommige kinderen is niet de productie van spraakklanken het probleem, maar wel het correct gebruiken van deze klanken bij het vormen van woorden. We spreken dan van een fonologische articulatiestoornis. Bij een fonologische articulatiestoornis spreekt het kind beduidend minder verstaanbaar dan leeftijdsgenootjes en is er sprake van een inconsistent foutenpatroon.Jonge kinderen vervormen de woorden van volwassenen. Ze maken de klankstructuur eenvoudiger. Daarom spreken we van fonologische vereenvoudigingsprocessen. Naarmate kinderen ouder worden, gaan hun woorden steeds meer op die van volwassenen lijken en verdwijnen de vereenvoudigingsprocessen. Kinderen met een fonologische articulatiestoornissen blijven die vereenvoudigingsprocessen toepassen op de leeftijd waarop leeftijdsgenootjes dat niet meer doen.

    Voorbeelden van vereenvoudigingsprocessen:
    – weglaten van de eindmedeklinkers vb deu ipv deur, ne ipv nest
    – vervangen van medeklinkers vb tameel ipv kameel, wark ipv zwart